Pseudowrażliwe tryby mogą wprowadzić niezły zamęt w terapii. Podszywają się pod Tryb Wrażliwego Dziecka, ale w rzeczywistości są STRATEGIAMI RADZENIA SOBIE, które blokują prawdziwy kontakt z potrzebami. 

Do pseudowrażliwych trybów zaliczamy:

👉Narzekającego Obrońcę – strategia: „tak, ale…” i brak zmiany
👉Ofiarę / Samoużalacza – „jestem cierpiący, więc mi się należy” – częsty u osób z rysem narcystycznym
👉Bezradnego Poddanego – pacjenci z wiązki B, zab. odżywiania – „jestem kruchy/beznadziejny, uratuj mnie”
👉Poszukiwacza Uwagi / Uznania – „jestem ofiarą, nie masz prawa mnie konfrontować”.

Na masterclass z Susan Simpson przyglądaliśmy się, jak je rozpoznawać w terapii, czym różnią się od Wrażliwego Dziecka, jak wciągają terapeutę w Trójkąt Dramatyczny i co zrobić, by nie utknąć w pozycji Ratownika.

W skrócie recepta na pokonanie trybów pseudowrażliwych może wyglądać następująco:

👉 przyglądaj się przeciwprzeniesieniu, w którym może brakować współczucia i chęci zaopiekowania się, a raczej pojawi się zmęczenie narzekaniem, złość, frustracja, bezsilność; Możesz czuć, że pacjent „zmusza” Cię do ratowania, bez włożenia w to swojej pracy i zaangażowania.

👉zidentyfikuj i nazwij te tryby – pokaż pacjentowi ich miejsce na mapie trybów;
Może to zrodzić duży opór pacjenta (nie bój się tego jako terapeuta, wytrzymasz to), który z pozycji ofiary może przemieścić się w pozycję np. przepełnionego złością Rozzłoszczonego Dziecka lub Atakującego Obrońcy. Jest to zabieg, który ma Cię przytrzymać w szachu i zachować dotychczasowy status. Twoją rolą jest „wybicie” pacjenta i siebie z trójkąta dramatycznego.

👉 zastosuj empatyczną konfrontację – która ma służyć realnej bliskości. Pokaż pacjentowi, co mu kiedyś dawały tryby pseudowrażliwe (podkreśl funkcje ochronne), ale jednocześnie wyjaśnij, że w dorosłości można już inaczej. W innym przypadku może dojść do poddania się działaniu „podszywaczy” i w rezultacie będzie więcej cierpienia i samotności, niż bez nich.

Jeśli pracujesz w terapii schematu i czujesz, że „coś wygląda jak wrażliwość, ale terapia utknęła” – może być to znak, że masz do czynienia z trybami pseudowrażliwymi. Porozmawiaj o tym na superwizji i nie daj się wciągnąć w Trójkąt Dramatyczny.
___
*Więcej na temat pseudowrażliwości znajdziesz w artykule: Simpson & Navot, 2023, „Differentiating authentic versus pseudo vulnerability in therapeutic practice”, Frontiers in Psychiatry.