30 sierpnia 2025

schemat niewystarczającej samokontroli i 3 sposoby radzenia sobie z nim

Schemat niewystarczającej samokontroli to wzorzec, w którym krótkoterminowa przyjemność wygrywa z cierpliwością i konsekwencją.

Sprawdź, czy zdarza Ci się:

  • odkładać wszystko na później, nawet jeśli wiesz, że będziesz tego żałować?
  • szybko się zniechęcać przy nudnych lub trudnych zadaniach?
  • działać impulsywnie, a potem czuć frustrację i poczucie winy?

Jeśli tak, to może świadczyć o tym, że działa u Ciebie schemat niewystarczającej samokontroli.

🔎 Skąd się bierze?

Czasem jego źródłem są cechy temperamentalne/wrodzone (np. impulsywność, trudność w odraczaniu gratyfikacji), a czasem brakowało w dzieciństwie wsparcia i struktur, które uczyłyby wytrwałości, odpowiedzialności i regulowania emocji
Osoby z tym schematem często:

💔 mają niską tolerancję frustracji,

💔 unikają obowiązków i trudnych zadań,

💔 są rozproszone, impulsywne, zdezorganizowane,

💔 czują frustrację z powodu własnego braku dyscypliny.

3 niefunkcjonalne sposoby radzenia sobie ze schematem to:

1️⃣ Podporządkowanie

Osoba wykonuje nudne lub nieprzyjemne zadania niedbale, łatwo traci panowanie nad emocjami. Nie kończy zadań, łatwo się poddaje. Może sięgać po szybkie źródła gratyfikacji: objadanie się, alkohol, hazard czy inne używki.

2️⃣ Unikanie

Jednostka rezygnuje z działań wymagających wysiłku – nie kończy edukacji, nie pracuje regularnie, nie wyznacza sobie długoterminowych celów. Unika odpowiedzialności, przekazuje obowiązki innym. Unika pracy lub spóźnia się. Oczekuje, że inni wykonają nudne/rutynowe zadania.

3️⃣ Nadmierna kompensacja

Człowiek rzuca się w krótkotrwałe, intensywne „zrywy” – np. pracuje bardzo ciężko przez moment albo postanawia gwałtownie się zdyscyplinować. Szybko jednak brakuje mu wytrwałości, a schemat powraca.

💡 Świadomość tych trzech sposobów to pierwszy krok, by uczyć się stopniowej, realistycznej samodyscypliny.

✨ Cel terapii to:

  • nauczyć się odraczania gratyfikacji,
  • stopniowo budować wytrwałość i strukturę,
  • zrozumieć, że krótkoterminowe „korzyści” nie równoważą długoterminowych strat.

To proces, w którym Zdrowy Dorosły mówi: „Wiem, że nie chcesz teraz tego robić, ale zrobimy to razem. Potem poczujesz ulgę i dumę.”

___
👩‍🏫👨‍🏫Jeśli jesteś terapeutą/ką i sądzisz, że taka pomoc gabinetowa, jak „W teatrze życia” przydałaby Ci się w twojej pracy, obserwuj Psychonomię, gdzie będę publikować postępy z pracy i ogłoszę sprzedaż gotowych materiałów.


Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *