Anna Jerzak psycholog Poznań, usługi psychologiczne, warsztaty wizerunkowe, konsultacje psychologiczne, poradnictwo psychologa Anna Jerzak, psychoterapia w Poznaniu prowadzona przez Annę Jerzak, gabinet psychologiczny Anna Jerzak psycholog Poznań

Wstęp do rozważań na temat kultu szczupłego ciała czyli jak ponowoczesność wpływa na kształtowanie się wizerunku wśród młodych ludzi.


Czasy, w których żyjemy są aktualnie kształtowane przez kulturę ponowoczesną. To ona spowodowała, że przestały istnieć dotychczasowe pewniki, zanikły granice, czas  i przestrzeń pozostały już tylko kwestiami umownymi. Kultura ponowoczesna ze swoją autorytarnością z łatwością narzuciła kult szczupłego ciała, jako jedną z odpowiedzi na zawiłości tożsamościowe. Jak twierdzi Giddens (2002)[1] obecna kultura nie podlega kontroli, pędzi i nie spełnia oczekiwań współczesnych ludzi. Wśród takich zawirowań trudno znaleźć jakikolwiek pewnik, a szczególnie odpowiedź na pytanie „kim jestem?” i „jak mam żyć?”.

Wstęp do rozważań na temat kultu szczupłego ciała czyli jak ponowoczesność wpływa na kształtowanie się wizerunku wśród młodych ludzi.

Mimo wszystko ludzie nadal są trapieni przez pytania egzystencjalne i tożsamościowe, które przy braku ugruntowania w umyśle i tzw. duszy, manifestują swoją odrębność na zewnątrz czyli poprzez cielesność (Melosik, 1996, za: Pieróg, 2009)[2].

Ponowoczesność ze swoją wielością wyborów, wszechobecną globalizacją i mcdonaldyzacją życia, a przede wszystkim niepewnością i brakiem przejrzystości zasad przypisała ciału pozycję nadrzędną wobec innych wartości. „Związane bezpośrednio ze wzorami zmysłowości reżimy, jakim poddawane jest ciało, są podstawowym mechanizmem kultywacji, a wręcz kreacji ciała, na której koncentruje się instytucjonalna refleksyjność nowoczesności” (Giddens, 2002, s.139). Możemy wzbogacić to refleksją Baumana, który sądzi, że ciało jako materia odbioru wrażeń jest jednocześnie uwikłane w dążenie do perfekcji cielesnej, która jako próba obniżenia istniejącego lęku, wzmaga jednocześnie powstanie większego niepokoju za sprawą świadomości, że można tej gonitwie i ideałom nie podołać (Bauman, 1998)[3]. Michael Foucault (1998)[4] dodaje, że współcześnie ciało niczym dobrze zrobiona maszyna podlega sieci zobowiązań i przymusów. Jednym z nich są ludzkie spojrzenia, które  w nieopisanie skuteczny sposób dyscyplinują innych w dążeniu do perfekcji ciała i fizyczności. Ciało przestaje stanowić sferę prywatnych zainteresowań, a na dodatek presja ta dotyka szczególnie kobiety, które wg Ellyn Kaschack (1996, s.77)[5] od najmłodszych lat są uczone, aby dbać o swoje ciało, swój wizerunek, tak żeby podobać się innym, bowiem „wygląd nie jest po prostu ich cechą, jak w przypadku mężczyzn, one są swoim wyglądem”.

Realizując normy społeczne, w tym utrzymanie ciała w dobrej kondycji fizycznej oraz dając wyraz przynależności do zachodniej kultury, młodzi ludzie w dążeniu do rozwiązania konfliktu tożsamościowego wybierają drogę manifestacji swojego „ja” m.in. przez objawy somatyczne, w tym należące do grupy zachowań anorektycznych. Według Wojciechowskiej (2002)[6] może to przybrać dwojaką postać, po pierwsze jako sposób na uniknięcie zobowiązania bycia dorosłym, albo jako dysfunkcjonalne przyjęcie rozwiązań tożsamościowych wprost z środków przekazu i przyjęcie tzw. tożsamości medialnej. Jest to pozorne uzyskanie spójności i jedności wewnętrznej, zgodne ze współczesnymi wartościami, niesionymi przez kulturę ponowoczesną (Pieróg, 2009).

Jak widać z powyższych badań, wpływ obecnie panującej kultury nie pozostaje bez znaczenia na kształtowanie się naszej tożsamości, a co za tym idzie także wizerunku zewnętrznego. Jednym z najważniejszych elementów tej kultury pozostają media, które w wybitnie silny sposób wpływają na postrzeganie własnego ciała, ale o tym w następnym odcinku…

annajerzak

 Przypisy:

[1] Giddens, A. (2002). Nowoczesność i tożsamość. Ja i społeczeństwo w epoce później nowoczesności. Warszawa. Wydawnictwo Naukowe PWN.

[2] Pieróg, M. (2009). Ciało dyscyplinowane. Wpływ kultury ponowoczesnej na powstanie anorexia nervosa. W: Ziółkowska, B. (2009). Opętanie (nie)jedzeniem. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s.125-132.

[3] Bauman, Z. (1998). Ciało i przemoc w obliczu ponowoczesności. Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika.

[4] Foucault, M. (1998). Nadzorować i karać (tłum. T. Komendant). Warszawa: Fundacja Aletheia.

[5] Kaschack, E. (1996). Nowa psychologia kobiety. Podejście feministyczne. Gdańsk: GWP, s.77.

[6] Wojciechowska, I. (2002). Kiedy ciało ma decydujący głos w sprawie wartości człowieka – drogi prowadzące do tożsamości anorektycznej, w: Suchańska (red.). Podmiotowe i społeczno-kulturowe uwarunkowania anoreksji. Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora.

 


O Psychonomia - Anna Jerzak

Psycholog, psychoterapeuta oraz specjalista komunikacji społecznej, pracuje indywidualnie z osobami dorosłymi w nurcie integrującym podejście psychodynamiczne, systemowe oraz poznawczo – behawioralne. Jest twórcą autorskiego bloga, gdzie dzieli się recenzjami książek oraz ciekawostkami, dotyczącymi psychoterapii oraz psychologii, opartymi na rzetelnych badaniach profesjonalistów.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *