Kiedy dieta jest wyzwaniem? Kilka słów o radości z diety z perspektywy psychologa.


Gdy zbliżamy się nieubłaganie do lata, zdajemy sobie sprawę z tego, że zmuszeni będziemy za chwilę do wystawienia większej ilości ciała na widok publiczny. Tym samym w naszych głowach zapala się lampka ze słowem dieta i odchudzanie, wszystko po to, aby zrzucenie zimowych ubrań i wyjście na plażę okazało się bezstresowe.

Wielu z nas przetestowało w życiu mnóstwo diet i wskazówek odnośnie „zdrowego” odżywiania się. Niestety często kończyło się to zniechęceniem do mało urozmaiconych dań i nienawiścią do gotowanego kurczaka. Nasz zapał malał wraz z kolejnym dniem i posiłkiem, co powodowało powrót do starych nawyków i procentowało często efektem jo-jo.

Kiedy dieta jest wyzwaniem? Kilka słów o radości z diety z perspektywy psychologa.

Nowe badania wskazują, że wybór diety i jej stosowanie może być przyjemnością. Należy jednak pamiętać, że planowanie diety i jej realizacji to dwie rozłączne rzeczy. Badania doktora Marca Kiviniemi (Kiviniemi & Brown-Kramer, 2015) z Uniwersytetu w Buffalo wyjaśniają jak to realnie wygląda.

Większość ludzi uważa, że ich świadome myśli i intencje zmienią ich zachowanie, co okazuje się nieprawdą. Co tak naprawdę napędza zmianę? Odpowiedzią są nasze emocje!

Doktor Kiviniemi wyjaśnia, że „sednem jest rozłączność myśli i emocji”. Planowanie okazuje się istotne, ale to emocje mają ogromne znaczenie, więc skupienie się na nich oraz ich roli może przynieść duże korzyści. W momencie kiedy siedzisz i planujesz rozpocząć racjonalne odżywianie się, dominuje w Tobie analityczny styl myślenia, natomiast gdy przystępujesz do działania i wcielasz plan w życie, emocje, które się uaktywniają w tym momencie, mogą spowodować odwrót od pierwotnego, racjonalnego planu.

Prowadzi to do wniosku, że dieta, która składa się z dań, których jedzenie nie sprawia Ci żadnej przyjemności, albo restrykcyjnie ogranicza ilość spożywanego jedzenia, skazana jest na niepowodzenie.

Należy pamiętać, że doświadczenia oparte na deprywacji (pozbawieniu nas czegoś) sprawiają, że stajemy się nieszczęśliwi. Jeśli nie skojarzymy tego doświadczenia (tu: ograniczenia jedzenia) z negatywnymi emocjami od razu, od momentu rozpoczęcia diety, zrobimy to z pewnością po kilku dniach.

Inną ważną rzeczą jest świadomość rzeczy, które wymagają wysiłku oraz tych, które wykonujemy automatycznie. Planowanie to wysiłek, który wydatkuje naszą umysłową energię, natomiast uczucia, pojawiające się w trakcie diety to procesy automatyczne.

„Ograniczanie się” jest procesem poznawczym, który wymaga wysokiego stopnia samokontroli. Jest on uruchamiany za każdym razem, gdy dokonujesz danego wyboru żywności i trwa tylko przez ten krótki moment. Daje to podstawę do tego, aby przy wyborze diety kierować się radykalną maksymą: ciesz się tym, co jesz!

ciesz się tym, co jesz!

Oczywiście rady w stylu, aby jeść owoce i warzywa są wspaniałe, ale jeśli towarzyszą nam negatywne uczucia, gdy dokonujemy takich wyborów żywieniowych, jest to dla nas wskazówka, że nie są to elementy dobrego planu dietetycznego.

Tutaj nie chodzi tylko o to, aby zdrowo jeść, przede wszystkim należy jeść zdrowe rzeczy, które najbardziej lubimy.
Musimy pamiętać o tym, że myślenie o tym jak chcemy wcielić w życie plan, aby zmienić nasze niezdrowe nawyki żywieniowe, stanowi jedynie pierwszy etap w drodze do zmiany. Natomiast kolejnym jest planowanie tego jak pokonać negatywne reakcje emocjonalne, które mogą pojawić się podczas stosowania diety.

Według mnie emocje odgrywają kluczową rolę również w podejmowanej aktywności fizycznej. Jeśli nie lubimy biegać i nie czerpiemy z tego radości, lepiej poszukajmy ćwiczeń, które będą sprawiały nam frajdę, bowiem w innym przypadku skażemy się na porażkę i porzucimy znienawidzoną aktywność szybciej niż zdążymy rozchodzić nowe buty do biegania.

A wy jak radzicie sobie z dysonansem, który rodzi się między racjonalnym planowaniem a emocjami, pojawiającymi się w trakcie realizacji zamierzeń?

 

Przypisy:

Marc T Kiviniemi, Carolyn R Brown-Kramer, Planning versus action: Different decision-making processes predict plans to change one’s diet versus actual dietary behavior, Journal of Health Psychology, May 2015 vol. 20 no. 5, 556-568.

annajerzak-300x62


O Psychonomia - Anna Jerzak

Psycholog, psychoterapeuta oraz specjalista komunikacji społecznej, pracuje indywidualnie z osobami dorosłymi w nurcie integrującym podejście psychodynamiczne, systemowe oraz poznawczo – behawioralne. Jest twórcą autorskiego bloga, gdzie dzieli się recenzjami książek oraz ciekawostkami, dotyczącymi psychoterapii oraz psychologii, opartymi na rzetelnych badaniach profesjonalistów.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *